საინჟინრო სისტემები
ავტომატური საშხეფი სისტემა
სპრინკლერული ქსელი და სახანძრო სატუმბი კვანძი, სტანდარტების დაცვით.
ავტომატური საშხეფი სისტემა წნევის ქვეშ მყოფი მილების ქსელია, რომელიც ჭერზე დამაგრებულ სპრინკლერებამდე მიდის. თითოეულ სპრინკლერს საკუთარი თერმული კოლბა აქვს, რომელიც კონკრეტულ ტემპერატურაზე იმსხვრევა, ამიტომ წყალი მხოლოდ იმ უბანზე მიეწოდება, სადაც ცეცხლი გაჩნდა, და არა მთელ სართულზე. სისტემა ადამიანის ჩარევის გარეშე მუშაობს და ხანძარს მაშინ აკავებს, სანამ ის ჯერ კიდევ მცირეა. იმავე წამს წყლის მოძრაობას ნაკადის სიგნალიზატორი აფიქსირებს და სიგნალს სახანძრო სიგნალიზაციის პანელს გადასცემს, ამიტომ განგაში და ჩაქრობა ერთდროულად იწყება.
საოფისე სართული, სავაჭრო დარბაზი და საწყობი, სადაც ტვირთი რამდენიმე მეტრის სიმაღლეზეა დაწყობილი, ერთმანეთისგან იმით განსხვავდება, თუ რამდენი წვადი მასალაა მათში და რა სიჩქარით იწვის იგი; სწორედ ეს ადგენს ობიექტის ხანძარსაშიშროების კლასს. კლასი ორ რიცხვს იძლევა: რამდენი ლიტრი წყალი უნდა მოხვდეს წუთში ერთ კვადრატულ მეტრზე და რა ფართობზე უნდა უზრუნველყოს სისტემამ ეს ერთდროულად; ამ ორი რიცხვიდან გამომდინარეობს მილების დიამეტრი, სპრინკლერებს შორის მანძილი, ტუმბოს წარმადობა და წყლის მარაგის მოცულობა. შემდეგ განლაგება ვენტილაციის არხებს, სანათებსა და ჭერის კონსტრუქციას უნდა შეუთანხმდეს, რადგან სპრინკლერის ქვეშ მოქცეული დაბრკოლება წყლის განაწილებას არღვევს. ყველაზე ხშირი შეცდომებია არასწორად შერჩეული ტუმბო, გაუთბობელ სივრცეში გატარებული წყლით სავსე მილი და მოსაპირკეთებელი სამუშაოებისას შეღებილი ან ცელოფნით დახურული სპრინკლერი.
მთელ ამ გათვლას ერთი დღე გამოცდის: ერთი სპრინკლერი იხსნება ერთ კერაზე და მნიშვნელობა მხოლოდ იმას აქვს, რა დგას მის უკან — წყლის მარაგი და ტუმბო, რომლებმაც საჭირო წნევა იმდენ ხანს უნდა შეინარჩუნონ, რამდენიც გათვლაშია ჩადებული. სწორედ ამიტომ ჩაბარებამდე მილგაყვანილობა წნევაზე მოწმდება, ტუმბო — ავტომატურ გაშვებაზე, ხოლო ნაკადის სიგნალიზატორიდან სახანძრო სიგნალიზაციის პანელამდე სიგნალის გზა ცალკე მოწმდება. ჰიდრავლიკური გათვლა, სამუშაო ნახაზები და ტესტირების ოქმები შენობას რჩება, რადგან სისტემის ჩაბარება და ობიექტის ექსპლუატაციაში მიღება სწორედ მათ ეყრდნობა. სწორად გათვლილი სისტემა წლობით მოლოდინის რეჟიმში დგას და თავს ერთხელ ამართლებს; არასწორად გათვლილი ან საჭირო წამს ვერ ამუშავდება, ან ხანძრის გარეშე დატბორავს ობიექტს.
რას მოიცავს
- სპრინკლერული ქსელის პროექტი და მონტაჟი
- სახანძრო სატუმბი სადგური
- სპრინკლერები და მილგაყვანილობა
- ჰიდრავლიკური გათვლა
- სისტემის ტესტირება და ჩაბარება
სად გამოიყენება
- სავაჭრო ცენტრები და სუპერმარკეტები
- საწყობები და სალოგისტიკო ტერმინალები
- მიწისქვეშა და დახურული ავტოსადგომები
- სასტუმროები და საცხოვრებელი კომპლექსები
- კლინიკები და სასწავლო კორპუსები
- საწარმოო და საამქრო შენობები
სტანდარტები და ნორმები
სპრინკლერული სისტემის პროექტი ორი ნორმატიული სისტემიდან ერთ-ერთს ეყრდნობა: ევროპულ EN 12845-ს ან ამერიკულ NFPA 13-ს. ორივე ერთსა და იმავე კითხვებზე პასუხობს: როგორ განისაზღვრება ობიექტის ხანძარსაშიშროების კლასი, რა მორწყვის ინტენსივობა შეესაბამება მას, რა საანგარიშო ფართობზე უნდა იმუშაოს სისტემამ ერთდროულად და რამდენ ხანს უნდა უზრუნველყოს წყალმომარაგებამ ეს რეჟიმი. სახანძრო ტუმბო ცალკე ნორმის საგანია: NFPA-ს სისტემაში ეს NFPA 20-ია, ხოლო ექსპლუატაციაში მყოფი წყლის სახანძრო სისტემების შემოწმებისა და ტესტირების რეჟიმს NFPA 25 აღწერს. ის კი, რომელ ობიექტზეა ავტომატური ჩაქრობის სისტემა საერთოდ სავალდებულო, საქართველოში მოქმედი სახანძრო უსაფრთხოების ტექნიკური რეგლამენტით განისაზღვრება.
გჭირდებათ კონსულტაცია?
დაგვირეკეთ ან მოგვწერეთ. განვსაზღვრავთ, რა სისტემა სჭირდება თქვენს ობიექტს.
ხშირად დასმული კითხვები
სპრინკლერული სისტემა ყველა სპრინკლერს ერთდროულად ჩართავს?
არა. თითოეულ სპრინკლერს დამოუკიდებელი თერმული კოლბა აქვს და მხოლოდ ის იხსნება, რომელიც ცეცხლმა გაახურა. სწორედ ამიტომ ჰიდრავლიკური გათვლა ერთდროულად მომუშავე სპრინკლერების საანგარიშო ფართობს ეყრდნობა და არა მთელი შენობის ფართობს.
რომელ შენობაზეა ავტომატური საშხეფი სისტემა სავალდებულო?
ეს დამოკიდებულია შენობის დანიშნულებაზე, ფართობზე, სართულიანობაზე და იმაზე, რამდენი ადამიანი იმყოფება მასში. მიწისქვეშა ავტოსადგომები, დიდი სავაჭრო ობიექტები და საწყობები ჩვეულებრივ ამ მოთხოვნის ქვეშ ხვდება. ზუსტი პასუხი მოქმედი სახანძრო უსაფრთხოების ტექნიკური რეგლამენტიდან და კონკრეტული ობიექტის დოკუმენტაციიდან გამომდინარეობს, ამიტომ კონსულტაციაზე პირველი ნაბიჯი სწორედ ამ დოკუმენტების შესწავლაა.
რა ღირს სპრინკლერული სისტემა?
ღირებულებას უპირველესად ის განსაზღვრავს, რა უნდა გააკეთოს სისტემამ, და არა ის, რამდენი მეტრი მილი გაიყვანება. ხანძარსაშიშროების კლასი ადგენს, რამდენი წყალი და რამდენი ხნით არის საჭირო, აქედან კი გამომდინარეობს ორი ყველაზე ძვირი კვანძი — სახანძრო ტუმბო და წყლის რეზერვუარი. ამიტომ ერთი და იმავე ფართობის ორი ობიექტი ფასში მკვეთრად სხვაობს, თუ ერთს რეზერვუარი და სატუმბი სადგური უკვე აქვს, მეორეს კი ისინი ნულიდან სჭირდება. მილგაყვანილობა, სპრინკლერები და მონტაჟი ამ სურათის უფრო პროგნოზირებადი ნაწილია და ჰიდრავლიკური გათვლის შემდეგ ზუსტდება.
შეიძლება თუ არა სპრინკლერის დამონტაჟება უკვე მოქმედ შენობაში?
დიახ, თუმცა ეს უფრო რთული ამოცანაა, ვიდრე მშენებლობის ეტაპზე: მილი უკვე მოწყობილ ჭერში უნდა გაიაროს და არსებულ ვენტილაციასა და ელექტროქსელს შეუთანხმდეს. პირველ რიგში მოწმდება, აკმაყოფილებს თუ არა ობიექტის წყალმომარაგება საჭირო ხარჯსა და წნევას; თუ არა, საჭირო ხდება რეზერვუარი და სატუმბი სადგური. ასეთი სამუშაო ჩვეულებრივ ზონებად იყოფა, რომ შენობამ ფუნქციონირება არ შეწყვიტოს.
კონსულტაციის მოთხოვნა
შეავსეთ ფორმა და დაგიკავშირდებით სამუშაო საათებში.