უსაფრთხოება და ტექნოლოგიები
მზის პანელები
ენერგოეფექტური კვების წყარო ბიზნესისა და საცხოვრებელი ობიექტებისთვის.
მზის ფოტოელექტრული სისტემა სახურავზე დამაგრებული პანელებით მუშაობს: პანელები მზის ენერგიას მუდმივ დენად გარდაქმნის, ინვერტორი კი მას ქსელის ძაბვისა და სიხშირის შესაბამის ცვლად დენად აქცევს და პირდაპირ ობიექტის ელექტროფარს აწვდის. შენობა ჯერ საკუთარ გამომუშავებას მოიხმარს და ქსელიდან მხოლოდ დანაკლისს იღებს. ერთი დეტალი თავიდანვე გასათვალისწინებელია: ქსელთან მიერთებული ინვერტორი დენის გათიშვისას თავადაც ითიშება, ამიტომ მზის სისტემა თავისთავად სარეზერვო კვების წყარო არ არის.
სახურავი განსაზღვრავს, რა სისტემა დაიდგმება ობიექტზე. მნიშვნელობა აქვს ორიენტაციას, დახრის კუთხეს, თავისუფალ ფართობს, კონსტრუქციის მზიდუნარიანობას, ჰიდროიზოლაციის მდგომარეობასა და ჩრდილს პარაპეტიდან, საკვამურიდან, სავენტილაციო ბლოკებიდან თუ მეზობელი შენობიდან — ერთ პანელზე დაცემული ჩრდილი მიმდევრობით შეერთებული პანელების მთელი ჯგუფის გამომუშავებას ამცირებს. იმავე დათვალიერებაზე დგინდება ინვერტორის ადგილი: ის ჩრდილში, ვენტილირებად და ხელმისაწვდომ წერტილში უნდა დადგეს. იქვე იხაზება მუდმივი დენის კაბელის ტრასა სახურავიდან ელექტროფარამდე, სახურავის გახვრეტის ადგილები და ჰიდროიზოლაციის აღდგენის კვანძები, დამიწება და ძაბვის ნახტომებისგან დაცვა. სიმძლავრე შემდეგ მოხმარების რეალურ გრაფიკს ედრება, რადგან მნიშვნელოვანია, დღის რომელ საათებში ხარჯავს ობიექტი ენერგიას: არასწორად შერჩეული სისტემა გამომუშავების დიდ ნაწილს ქსელში აგზავნის სწორედ მაშინ, როცა შენობას ის არ სჭირდება.
გაშვებიდან წლების შემდეგაც სისტემა იმავე რეჟიმში მუშაობს, ოღონდ მისი მდგომარეობა თვალით არ ჩანს — ჩანს ციფრებში: ყოველთვიურ გამომუშავებაში, ჯგუფების დენებსა და ინვერტორის შეცდომების ჟურნალში. ყურადღებას რამდენიმე რამ ითხოვს: მტვერი და თოვლი პანელებზე; ახალი ჩრდილი, რომელიც თავიდან არ არსებობდა და რომელსაც გაზრდილი ხე ან გვერდით აშენებული შენობა ქმნის; სახურავის გახვრეტის ადგილები და კაბელის დამჭერები; აგრეთვე ინვერტორი, როგორც სისტემის ყველაზე დატვირთული კვანძი. სწორედ ამიტომ არის საჭირო ჩაბარებისას გადაცემული დოკუმენტაცია — სქემა, პანელების განლაგება და გაშვების ოქმები: მათში წერია, რა გამომუშავება იყო მოსალოდნელი და როგორ იყო სისტემა აწყობილი. მონიტორინგის გარეშე გამორთული ინვერტორი ან დაზიანებული ჯგუფი თვეობით რჩება შეუმჩნეველი, ხოლო ის, რაც დასაწყისში არასწორად გაითვალა ან დამონტაჟდა, შემდეგ მხოლოდ დემონტაჟით სწორდება.
რას მოიცავს
- მოხმარების აუდიტი და სისტემის გათვლა
- მაღალეფექტური პანელების შერჩევა
- პროფესიული მონტაჟი
- ქსელთან ინტეგრაცია
- მომსახურება და მონიტორინგი
სად გამოიყენება
- სასაწყობო და საწარმოო შენობები
- საოფისე და ადმინისტრაციული შენობები
- სასტუმროები და სარესტორნო ობიექტები
- სავაჭრო ობიექტები დიდი ბრტყელი სახურავით
- კერძო სახლები და აგარაკები
- ფერმები, სათბურები და აგროობიექტები
სტანდარტები და ნორმები
ფოტოელექტრული სისტემის პროექტი რამდენიმე დონეზე მოწმდება. თავად მოდულებზე ვრცელდება EN IEC 61215 და EN IEC 61730, ინვერტორებზე — EN IEC 62109, ხოლო ელექტროინსტალაციაზე — IEC 60364-ის ფოტოელექტრული ნაწილი, რომელიც მუდმივი დენის მხარის დაცვასა და გათიშვის საშუალებებს ეხება. გაშვების გაზომვები, ჯგუფების შემოწმება და გადასაცემი დოკუმენტაცია EN IEC 62446-ის მოთხოვნებია, ელვისა და ძაბვის ნახტომებისგან დაცვა — EN IEC 62305-ის, სამაგრი კონსტრუქციის გათვლა კი ევროკოდების ქარისა და თოვლის დატვირთვების ნაწილებს ეყრდნობა. ქსელთან მიერთებასა და ნეტო აღრიცხვას საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის წესები და განაწილების ქსელის ოპერატორის ტექნიკური პირობები განსაზღვრავს.
გჭირდებათ კონსულტაცია?
დაგვირეკეთ ან მოგვწერეთ. განვსაზღვრავთ, რა სისტემა სჭირდება თქვენს ობიექტს.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენი მზის პანელი სჭირდება ჩემს ობიექტს?
რაოდენობა ჯერ მოხმარებიდან გამოითვლება და არა სახურავის ფართობიდან. ვიღებთ მრიცხველის მონაცემებს და ვაანალიზებთ, დღის რომელ საათებში და რა სიმძლავრით ხარჯავს ობიექტი ენერგიას. შემდეგ ეს რიცხვი სახურავის რეალურ შესაძლებლობას ედრება, რომელსაც ორიენტაცია, დახრა, თავისუფალი ფართობი და დაჩრდილვა განსაზღვრავს. პანელების საბოლოო რაოდენობა ამ ორი მხარის შეჯერებით დგინდება.
იმუშავებს მზის პანელები დენის გათიშვისას?
ქსელთან მიერთებული ჩვეულებრივი სისტემა დენის გათიშვისას ითიშება. ეს უსაფრთხოების მოთხოვნაა და იმისთვის არსებობს, რომ გათიშულ ხაზზე მომუშავე ელექტრიკოსი არ დაზიანდეს. თუ ობიექტს გათიშვისას კვება სჭირდება, ეს ცალკე უნდა დაიგეგმოს, მაგალითად UPS სისტემით.
შემიძლია ჭარბი ენერგია ქსელში გავიტანო?
საქართველოში მოქმედებს ნეტო აღრიცხვის წესი, რომლის პირობებსაც ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისია ადგენს. მიერთებისთვის საჭიროა განაწილების ქსელის ოპერატორის ტექნიკური პირობები და შესაბამისი მრიცხველი. ლიმიტები და პროცედურა ობიექტისა და სიმძლავრის მიხედვით განსხვავდება, ამიტომ ეს ჯერ კიდევ პროექტის ეტაპზე მოწმდება.
რა განსაზღვრავს მზის სისტემის ღირებულებას?
ორი რამ: სისტემის სიმძლავრე და სახურავი, რომელზეც ეს სისტემა უნდა დაიდგას. სიმძლავრე პანელების რაოდენობასა და ინვერტორის კლასს ნიშნავს და პირდაპირ დღის მოხმარებიდან გამომდინარეობს. სახურავის მხრიდან მნიშვნელოვანია ტიპი, დახრა, სიმაღლე, სამაგრი კონსტრუქციის გაძლიერების საჭიროება და კაბელის ტრასის სიგრძე ელექტროფარამდე. ერთნაირი ფართობის ორ სახურავზე, ჩრდილისა და კონსტრუქციის შემოწმების შემდეგ, სრულიად სხვადასხვა სიმძლავრის სისტემა შეიძლება დაიდგას.
კონსულტაციის მოთხოვნა
შეავსეთ ფორმა და დაგიკავშირდებით სამუშაო საათებში.